cuồng chân, thật tù túng túng, nhưng lại có cái thú bù lại là thọc buộc phải câu thoát ra khỏi nhà

để câu cá. Ngày câu cá đã đủ nạp năng lượng rồi, đêm không ai muốn câu nữa. Trong lúc

nhàn rỗi ấy, shop chúng tôi thường hay đề cập chuyện. Và tôi nghe câu chuyện này của

một bạn hữu già đề cập lại. Ông vốn là bạn hay nhắc chuyện - những nhất là

chuyện tiếu lâm, tất cả cả tiếu lâm đao binh nữa, chuyện nào thì cũng làm cho

chúng tôi cười lăn cười bò. Trước lúc kể, lúc nào ông cũng cười mỉm, mặt trở

nên hóm hỉnh, và đúng là ông lão bao gồm duyên già. Nhưng lại hôm ấy ông đâm ra khác

thường. Ông già kể dẫu vậy vẫn ngồi im, đầu tương đối cúi xuống, trầm lặng, mặt

ngước chú ý ra mênh mông. Chắc là 1 chuyện cảm động, công ty chúng tôi đoán như

vậy và không nghịch nữa. Mặt ngoài, một cơn gió ù ù thổi tới. Dòng trạm này - một

ngôi nhà chứa chen vào thân một chòm cây giữa vùng đồi núi tràm thưa, mọi khi có

một cơn gió, sóng nối nhau đập vào tàn cây, nhà lại rung lên với lắc lư như một

con thuyền đang đùa vơi giữa biển. Sóng đập túc tắc vào các chòm cây. Đàn

cò đứng ngủ ko yên, một vài bé vỗ cánh cất cánh chấp chới. Sóng gió như

nhắc nhở ông điều gì, ông nghiêng tai lắng nghe. Lúc cơn gió thổi qua, mặt

nước trở lại yên lặng, ông new ngẩng lên nhưng mà nói. Ông nói với cửa hàng chúng tôi mà như

nói đối với cả trời nước vậy, ông không chú ý vào công ty chúng tôi mà chú ý ra biển nước,

chân trời và những vì sao.

Bạn đang xem: Đọc truyện chiếc lược ngà

- Chuyện xảy ra từ thời điểm cách đây đã hơn một năm rồi, mà những lần nhớ lại, tôi cứ bàng

hoàng như vừa thấy một niềm mơ ước - Ông khởi đầu với giọng trầm đục: - Hôm đó,

tôi đi từ bỏ trạm N.G. Cho L.A. Khi cái xuồng trang bị đuôi tôm vừa xô ra bến thì

chúng tôi người nào cũng muốn biết người lái xe ấy là ai. Chưa phải tò mò mà đề xuất phải

biết. Cũng chính vì trước khi đi, bạn trạm trưởng có report với cửa hàng chúng tôi đó là một

đoạn con đường dài, một đoạn đi xuồng máy, một quãng đi bộ, đi xuồng dễ gặp mặt trực

thăng soi, đi bộ thì dễ gặp mặt biệt kích. Gặp gỡ trực thăng soi, bạn bè phải bình tĩnh,

không được nhốn nháo, ko được tự động mà phải hoàn hảo tuân theo sự

điều khiển của bạn lái. Nói như vậy tức là sinh mạng mình đề xuất hoàn

toàn phó thác cho tất cả những người cầm lái ấy tất cả phải không những bạn? đến nên, tôi cần

nhìn, nên biết rõ fan đang thay giữ sinh linh mình. Tuy thế trời đã buổi tối rồi, tôi

chỉ thấy chính là một cô bé người miếng khảnh, vai mang cây "cạc-bin" bá xếp

của Mỹ, đầu chít khăn, dáng vẻ điệu gọn gàng.

Trước đó, tôi có được nghe giờ đồn trạm này còn có một cô giao liên hết sức thông

minh. Một hôm cô dẫn một đoàn khách sắp sửa qua sông, cô nhằm khách giới hạn lại

ngoài ruộng xa. Cô với một anh giao liên nữa tiến trước dọn đường. Đến vườn

cây bờ sông, cô thấy tôi đã lọt vào ổ phục kích của địch. Nhưng mà cô không

bối rối. Cô vừa gọi tín đồ bạn của mình vừa nói, cô nắm ý nói béo cho bọn địch

nghe: "Tình hình yên, không có gì, anh trở về dẫn khách hàng đi, còn tôi quý phái sông

lắc xuồng rước qua". Trong lời nói ấy bao gồm ám hiệu. Anh giao liên tức thời quay lại,

êm ái gửi khách quấn qua ngả khác, quá sông cách đó độ một vài cây số. Còn

cô ta, trước khi qua sông cô còn gài lại nhị trái lựu đạn. Cô qua sông, núm là

thoát. Còn đám biệt kích kia, bọn nó tưởng thật, định hốt cả một đoàn khách,

nên chẳng dám rục rịch, nhưng cứ chờ. Chờ mãi, bọn nó biết, nó nguyền rủa nhau,

trong thời gian lục đục kéo về lớ quớ cố kỉnh nào lại vấp cả nhị quả lựu đạn gài, rụng hết

mấy mạng. Qua chuyện đó, bạn ta thêm thắt rằng cô giao liên ấy có cái mũi

rất thính, cô dùng mũi nhằm nghe hương thơm địch và có thể phân biệt được thằng nào là

Mỹ, thằng làm sao là ngụy nữa.

Tôi nghĩ, nếu như người đàn bà giao liên ấy là cô vẫn lái chiếc xuồng máy này thì

mình chưa tới nỗi lo lắm. Tôi hy vọng hỏi tuy vậy thấy không tiện phải đành

phải nói khéo:

- sống trạm này còn có mấy cháu nữ vậy hở cháu?

- Dạ một chị là chị nuôi với cháu nữa là hai.

Vậy là cô phụ nữ giao liên này rồi, tôi cảm xúc mừng. Nghe giọng cô nói, tôi đoán

cô nhỏ xíu độ mười tám nhị mươi là cùng. Tôi cảm giác mến, mong muốn hỏi thêm nhưng

thấy cô sẽ lom khom quấn dây vào bánh trớn phải lại thôi. Quấn dây vào

bánh trớn xong, cô đứng trực tiếp người, quay trở về nói với xuồng sau:

- Tôi đi trước nhé!

Mấy anh giao liên xuồng sau nhao lên:

- Thôi chị nhị đi trước đi.

- Chị út ít đi mạnh giỏi nhá!

Người hotline chị Hai, người gọi chị út, chưa biết cô thật lắp thêm mấy.

Cô đáp lại mấy câu láu lỉnh, điện thoại tư vấn mấy chú giao liên là em rồi quay trở lại chúng tôi,

hạ giọng rất là lễ phép:

- những bác, những chú, những anh bao gồm gì quan trọng nên để trong túi áo, hoặc nhằm trong

một cái gói riêng. Lỡ gặp gỡ trực thăng bắn hoặc biệt kích thì trang bị quý không bị

mất, bị cháy.

Cô báo cho shop chúng tôi những điều ko may rất có thể xảy ra nhưng các giọng nói lại

dịu dàng - đáng yêu nữa - khác hoàn toàn với giọng nói căng thẳng của ông trạm

trưởng, đề nghị tôi thấy không lo lắm. Nói xong, cô khom lưng, lag máy. Xuồng

rung lên theo tiếng lắp thêm nổ giòn, từ bỏ từ bóc ra khỏi vòm cây rậm, rồi rào rào

lướt tới. Gió thổi non cả người, mát cho từng chân tóc. Nghe cô dặn, anh em

khách lúi húi mở bòng. Còn tôi, tôi có cái gì quý không tính giấy tờ, tiền ăn uống đường

đã để sẵn trong túi? Tôi thốt nhiên nhớ cho tới cây lược ngà nhỏ. Tôi liền mở bòng, mò

lấy cây lược, cho vào túi nhái đựng giấy tờ, cho vô túi ngực, rồi sở hữu kim tây lại

thật cẩn thận.

Các bạn! các lần nhìn thấy cây lược ngà nhỏ dại ấy là những lần tôi do dự và

ngậm ngùi. Trong cuộc sống kháng chiến của tôi, tôi chứng kiến không biết bao

nhiêu cuộc phân chia tay, nhưng chưa bao giờ, tôi bị xúc hễ như lần ấy. Trong

những ngày hoà bình vừa lập lại, tôi cùng trở lại thăm quê với một tín đồ bạn. Nhà

chúng tôi ngơi nghỉ cạnh nhau sát vàm kinh nhỏ tuổi đổ ra sông Cửu Long. Cửa hàng chúng tôi cùng

thoát ly đi kháng chiến, đầu năm mới 1946, sau khi tỉnh nhà bị chiếm. Dịp đi, đứa

con gái đầu lòng của anh ấy - cùng cũng là đứa con duy nhất của anh, gần đầy một

tuổi. Anh vật dụng sáu cùng cũng tên là Sáu. Suốt mấy năm phòng chiến, chị Sáu có

đến thăm anh mấy lần. Lần làm sao anh cũng bảo chị đưa nhỏ đến. Nhưng cái cảnh

đi thăm ông xã ở chiến trường miền Đông không đối chọi giản. Chị không dám đưa

con qua rừng. Nghe chị nói có lý anh không trách được. Anh chỉ thấy nhỏ qua

tấm ảnh nhỏ thôi. Đến lúc được về, mẫu tình người phụ vương cứ mửa nao vào người

anh. Xuồng vào bến, thấy một đứa nhỏ xíu độ tám tuổi tóc cắt ngang vai, khoác quần

đen, áo bông đỏ đang chơi nhà chòi dưới bóng mát xoài trước sảnh nhà, đoán

biết là con, thiết yếu chờ xuồng cặp lại bến, anh rún chân dancing thót lên, xô

chiếc xuồng tạt ra, khiến tôi bị chới với. Anh cách vội rubi với phần đa bước

dài, rồi tạm dừng kêu to:

- Thu! Con.

Vừa cơ hội ấy, tôi đang đi tới gần anh. Với lòng ao ước nhớ của anh, chắc hẳn anh nghĩ

rằng, con anh đã chạy xô vào lòng anh, đã ôm chặt rước cổ anh. Anh vừa bước,

vừa khom fan đưa tay đón chờ. Nghe gọi, con bé bỏng giật mình, tròn mắt nhìn.

Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh ko ghìm nổi xúc động. Các lần bị xúc

động, vệt thẹo dài bên má đề nghị lại mẩn đỏ lên, giần giật, trông rất dễ dàng sợ. Cùng với vẻ

xúc động ấy và hai tay vẫn đem lại phía trước, anh chầm chậm bước tới, giọng

lặp bặp run run:

- bố đây con!

- cha đây con!

Con bé xíu thấy kỳ lạ quá, nó chớp ánh mắt tôi như hy vọng hỏi sẽ là ai, mặt nó bỗng

tái đi, rồi vụt chạy và kêu thét lên: "Má! Má". Còn anh, anh đứng sững lại đó,

nhìn theo con, nỗi âu sầu khiến phương diện anh sầm lại trông thật đáng thương, và

hai tay buông xuống như bị gãy.

Vì đường xa, cửa hàng chúng tôi ở nhà được có ba ngày. Trong cha ngày ngắn ngủi đó,

con nhỏ bé không kịp phân biệt anh là cha. Đêm nó cấm đoán anh ngủ với chị. Con

bé tính khí thật ko vừa, nó tuột xuống giường, đứng dưới khu đất chồm lên, nắm

tay anh kéo ra. Kéo ko được, nó kê mồm cắn. Cho tới ngày đi, tay anh

vẫn còn hằn sâu hầu hết dấu răng của con. Cả ngày anh chẳng đi đâu xa, lúc

nào cũng vuốt ve con. Dẫu vậy càng vuốt ve con nhỏ bé càng đẩy ra. Anh ước ao được

nghe một giờ "ba" của bé bé, cơ mà con bé xíu chẳng khi nào chịu gọi. Nghe

mẹ nó bảo gọi bố vào nạp năng lượng cơm thì nó bảo lại:

- Thì má cứ kêu đi.

Mẹ nó đâm nổi giận, quơ đũa nhà bếp dọa đánh, nó đề xuất gọi dẫu vậy lại nói trổng:

- Vô ăn cơm!

Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, hóng nó hotline "ba vô nạp năng lượng cơm". Bé bé

cứ đứng trong phòng bếp nói vọng ra:

- cơm đã chín rồi! - Anh cũng không xoay lại. Con bé bỏng bực quá, quay trở lại mẹ và

bảo:

- bé kêu rồi mà bạn ta ko nghe.

Anh trở lại nhìn bé vừa khẽ phủ nhận vừa cười. Có lẽ rằng vì khổ trung ương đến nỗi

không khóc được, phải anh nên cười vậy thôi. Bữa sau, đang nấu cơm trắng thì mẹ

nó chạy đi mua thức ăn. Bà bầu nó dặn, ở nhà có gì bắt buộc thì gọi tía giúp cho. Nó

không nói ko rằng, cứ lui cui dưới bếp. Nghe nồi cơm trắng sôi, nó giở nắp, lấy

đũa nhà bếp sơ qua - nồi cơm trắng hơi to, nhắm không thể nhắc xuống để chắt nước

được, đến lúc đó nó bắt đầu nhìn lên anh Sáu. Tôi nghĩ thầm, con nhỏ xíu đang bị dồn

vào ráng bí, có thể nó buộc phải gọi cha thôi. Nó chú ý dáo dác một thời điểm rồi kêu lên:

- cơm trắng sôi rồi, chắt nước giùm cái! - Nó cũng lại nói trổng.

Tôi báo cáo mở đường đến nó:

- Cháu yêu cầu gọi "ba chắt nước giùm con", nên nói như vậy.

Nó như không suy xét câu nói của tôi, này lại kêu lên:

- cơm sôi rồi, nhão bây giờ!

Anh Sáu cứ vẫn ngồi im. Tôi dọa nó:

- Cơm mà nhão, má cháu về nắm nào cũng trở thành đòn. Sao cháu không gọi tía cháu.

Cháu nói một giờ "ba" không được sao?

Lúc đó nồi cơm sôi lên sùng sục. Nó tương đối sợ, nó quan sát xuống, vẻ nghĩ ngợi, nhắc

không nổi, nó lại nhìn lên. Tiếng cơm sôi như thúc giục nó. Nó nhăn nhó muốn

khóc. Nó chú ý nồi cơm, rồi chú ý lên chúng tôi. Thấy nó thấp thỏm tôi vừa tội

nghiệp vừa bi thương cười, nghĩ có thể thế nào thì cũng chịu thua. Nó loay hoay rồi

nhón gót lấy chiếc vá múc ra từng vá nước, miệng nhâm nhẩm điều gì không rõ. Con

bé đáo nhằm thật.

Trong bữa cơm đó, anh Sáu gắp một chiếc trứng cá to kim cương để vào cái bát nó.

Nó liền rước đũa xuyên vào chén, để đó rồi bất thần hất cái trứng ra, cơm văng

tung tóe cả mâm. Giận quá cùng không kịp suy nghĩ, anh vung tay tiến công vào

mông nó cùng hét lên:

- Sao mày cứng đầu quá vậy, hả?

Tôi tưởng con bé lăn ra khóc, đang giãy, vẫn đạp đổ cả mâm cơm, hoặc vẫn chạy vụt

đi. Dẫu vậy không, nó ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Nghĩ cụ nào nó cụ đũa,

gắp lại hột trứng cá để vào chén, rồi lặng lẽ âm thầm đứng dậy, bước ra khỏi mâm.

Xuống bến, nó nhảy xuống xuồng, mở lòi tói (1) cố khiến cho dây lòi tói khua rổn rảng, khua thiệt to, rồi đem dầm tập bơi qua sông. Nó sang trọng qua đơn vị ngoại, méc nhau với ngoại cùng khóc ở mặt ấy - chiều đó, bà mẹ nó sang trọng dỗ dành mấy nó cũng không về. Mai sau anh Sáu nên đi, sẽ là đêm ở đầu cuối của nhì anh chị, chị cũng không thích bắt nó về.

Sáng hôm sau, bà nhỏ bên nội, bên ngoại đến rất đông - Cả con nhỏ xíu cũng theo

ngoại nó về. Anh Sáu nên lo tiếp khách, anh như không để ý đến nhỏ nữa.

Còn chị Sáu thì lo chuẩn bị đồ đạc mang đến chồng, chị lo xếp từng cái áo, gói

ghém đồ đạc vụn vặt vào dòng túi nhỏ, chị cứ lúi húi bên chiếc cha lô. Con bé xíu như

bị quăng quật rơi, thời gian đứng vào góc nhà, thời điểm đứng tựa cửa ngõ và cứ nhìn mọi tín đồ đang

vây quanh bố nó. Vẻ phương diện của nó có cái gì tương đối khác, nó không ngang bướng hay

nhăn ngươi cau tất cả nữa, vẻ mặt nó sầm lại bi thảm rầu, loại vẻ bi thảm trên gương mặt

ngây thơ của con bé trông rất đơn giản thương. Với song mi dài uốn cong, và như

không lúc nào chớp, đôi mắt nó như lớn hơn, ánh nhìn của nó không ngơ ngác,

không kỳ lạ lùng, nó nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa.

Đến lúc phân chia tay, mang ba lô lên vai, sau thời điểm bắt tay hết gần như người, anh Sáu

mới đưa ánh mắt con, thấy nó đứng trong góc nhà.

Chắc anh vẫn muốn ôm con, hôn con, nhưng trong khi cũng lại sợ nó giẫy lên

lại quăng quật chạy, đề xuất anh chỉ đứng nhìn nó. Anh quan sát nó với hai con mắt trìu mến lẫn

buồn rầu. Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỏng bỗng xôn xao.

-Thôi! bố đi nghe con! - Anh Sáu khe khẽ nói.

Chúng tôi, mọi người - bao gồm cả anh, rất nhiều tưởng con bé xíu sẽ đứng yên đó thôi.

Nhưng thật kỳ lạ lùng, đến lúc ấy, tình phụ thân con như bỗng nổi dậy trong bạn nó,

trong lúc không ai ngờ mang đến thì nó chợt kêu thét lên:

-Ba... A... A... Ba!

Tiếng kêu của nó như giờ đồng hồ xé, xé sự vắng lặng và xé cả ruột gan mọi người,

nghe thật xót xa. Đó là tiếng "Ba" cơ mà nó rứa đè nén trong bao nhiêu năm, tiếng

"Ba" như vỡ tung ra từ bỏ lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, cấp tốc như một

con sóc, nó chạy thót lên với dang nhị tay ôm chặt rước cổ cha nó.

Nó vừa ôm chặt đem cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc:

-Ba! quán triệt ba đi nữa! Ba trong nhà với con!

Ba nó bế nó lên - nó hôn tía nó thuộc khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn

cả lốt thẹo dài bên má của ba nó nữa.

Trong cơ hội đó, ngoại nó đến tôi biết, đêm qua, bà đã tìm hiểu được vì chưng sao nó

không chịu nhận ba nó. Bà hỏi:

-Ba con, sao bé không nhận?

-Không bắt buộc - sẽ nằm nhưng mà nó cũng giẫy lên.

-Sao bé biết là ko phải? bố con đi lâu, con quên rồi chứ gì?

-Ba không giống, dòng hình cha chụp cùng với má,

- Sao ko giống, đi lâu, ba con già hơn trước đây thôi.

-Cũng chưa phải già, mặt cha con không có cái thẹo cùng bề mặt như vậy.

à ra vậy, bây giờ bà new biết. Té ra nó không sở hữu và nhận ba nó vì chưng là dòng vết thẹo, và

bà nó mang đến biết, tía nó đi tiến công Tây bị Tây phun bị mến - bà nói lại lầm lỗi mấy

thằng Tây sinh sống đồn đầu vàm mang đến nó nhớ. Nghe bà nói nó ở im, lăn lộn cùng thỉnh

thoảng lại thở dài như bạn lớn. Sáng sủa hôm sau, này lại bảo ngoại đưa nó về. Nó

vừa nhận ra thì bố nó đã tới lúc phải đi rồi.

Trong thời điểm đó, nó vẫn ôm chặt lấy tía nó. Không ghìm được xúc động và không

muốn cho con thấy bản thân khóc, anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau

nước mắt, rồi hôn lên mái đầu con:

-Ba đi rồi cha về cùng với con.

-Không! - Con nhỏ bé hét lên, hai tay nó xiết chặt rước cổ, có thể nó nghĩ nhì tay

không thể duy trì được ba nó, nó dang cả nhì chân rồi câu chặt lấy tía nó, với đôi

vai nhỏ dại bé của nó run run.

Nhìn cảnh ấy, bà con bao quanh có bạn không nắm được nước mắt, còn tôi

bỗng thấy khó thở như có bàn tay ai gắng lấy trái tim tôi. Tôi tự dưng nảy ra ý

nghĩ, hy vọng bảo anh làm việc lại vài hôm. Cơ mà thật khó, bọn chúng tôi chưa biết mình sẽ

đi tập kết hay ngơi nghỉ lại. Cửa hàng chúng tôi cần về đúng ngày, thừa nhận lệnh nhằm kịp chuẩn chỉnh bị.

Thế là mang lại lúc đề nghị đi rồi, mọi tín đồ phải xúm lại vỗ về nó, mẹ nó bảo:

-Thu! Để cha con đi. Thống độc nhất rồi bố con về.

Bà ngoại nó vừa vuốt tóc nó vừa dỗ:

-Cháu của ngoại xuất sắc lắm mà! con cháu để tía cháu đi rồi tía sẽ mua về mang đến cháu

một cây lược.

Con bé nhỏ lại ôm chầm tía nó một lần nữa và mếu máo:

-Ba về! ba mua cho con một cây lược nghe ba! - Nó nói trong tiếng nấc, vừa

nói vừa đàng hoàng tuột xuống.

Sau kia hai công ty chúng tôi trở lại miền Đông. Shop chúng tôi là cán bộ đoàn thể, bọn chúng tôi

không đi tập kết. Từ thời điểm năm năm mươi bốn đến năm mươi tám, năm mươi chín và

những năm khó khăn khăn, các bạn đã biết rồi. Về các bước và đời sống ở rừng, tôi

có thể kể cho đến sáng, có đêm bị biệt kích vây bắt đến ba lần, bao gồm ngày không

gạo ăn, ăn uống toàn là bắp, cơ mà thôi, đó là chuyện khác. Tôi xin trở lại mối tình

cha con của khách hàng tôi. đều đêm rừng, nằm trong võng mắc chỉ thấy tấm ny lông

nóc, cơ hội nhớ con, anh cứ ân hận sao bản thân lại đánh con. Nỗi khổ đó cứ giầy vò

anh - một hôm nhì đứa sẽ rì rầm kể, anh đột nhiên ngồi nhảy dậy:

- đề xuất rồi! sống rừng này, fan ta thỉnh phảng phất có phun voi, mình đề xuất làm một

cây lược bởi ngà mang lại con bé xíu mới được.

Và anh ao ước có một khúc ngà, một khúc ngà voi. Thật may mắn, sau đó

không lâu, vì thiếu thức ăn, đồng đội nghĩ đến chuyện đi săn, đi săn bằng tên

thuốc chớ không hẳn bằng súng. Cơ hội đó rừng vẫn còn đó phải duy trì im lặng. Thật

ra thì đồng đội không săn bắt voi, nhưng tình cờ lại gặp mặt nó. đồng đội định thả nó,

nhưng anh Sáu đưa ra quyết định bắn.

Tôi hãy còn nhớ buổi chiều hôm đó - giờ chiều sau một ngày mát mẻ rừng, giọt

mưa còn ứ trên lá, rừng sáng che lánh. Đang ngồi thao tác dưới tấm ny lông

nóc, tôi đột nhiên nghe tiếng kêu. Từ tuyến phố mòn chạy lẫn trong rừng sâu, anh

hớt hải chạy về, tay thế khúc ngà chuyển lên khoe cùng với tôi. Khía cạnh anh hớn hở như

một đứa trẻ em được quà.

Sau đó anh đem vỏ đạn nhị mươi ly của Mỹ, đập mỏng tanh làm thành một cây cưa

nhỏ, cưa khúc ngà thành từng miếng nhỏ. Phần đa lúc rỗi, anh cưa từng chiếc

răng lược, thận trọng, tỷ mỉ và cụ công như người thợ bạc. Chẳng đọc sao tôi

thích ngồi quan sát anh có tác dụng và cảm giác vui vui lúc thấy lớp bụi ngà rơi mỗi khi một

nhiều. Một ngày, anh cưa được một vài ba răng. Không bao lâu sau, cây lược được

hoàn thành. Cây lược dài độ hơn một tấc, bề ngang độ tía phân rưỡi, cây lược

cho bé gái, cây lược dùng làm chải làn tóc dài, cây lược chỉ gồm một hàng răng

thưa. Bên trên sóng sống lưng lược bao gồm khắc một hàng chữ nhỏ mà anh sẽ gò lưng, tẩn

mẩn tương khắc từng nét: "Yêu nhớ khuyến mãi Thu, con của ba". Cây lược ngà ấychưa chải

được làn tóc của con, dẫu vậy nó như tháo gỡ được phần nào trung khu trạng của anh.

Những đêm nhớ con, anh ít nhớ cho nỗi ân hận hận đánh con, lưu giữ con, anh lấy

cây lược ra nhắm nhía rồi mài lên tóc đến cây lược thêm bóng, thêm mượt. Có

cây lược, anh càng mong gặp lại con. Mà lại rồi một chuyện không may xảy

ra. Một ngày cuối cùng của năm năm mươi tám, năm đó ta không võ trang - trong một trận

càn khủng của quân Mỹ - ngụy, anh Sáu bị hy sinh. Anh bị viên đạn của sản phẩm bay

Mỹ bắn vào ngực. Trong giờ đồng hồ phút cuối cùng, không hề đủ sức trăng trối lại

điều gì, trong khi chỉ gồm tình cha con là không thể chết được, anh gửi tay vào

túi, móc cây lược, đưa mang lại tôi và quan sát tôi một hồi lâu. Tôi không đủ lời lẽ nhằm tả

lại ánh nhìn ấy, chỉ biết rằng, cho tới bây giờ, thỉnh phảng phất tôi cứ lưu giữ lại đôi

mắt của anh.

- Tôi sẽ đem đến trao tận tay mang đến cháu.

Tôi cúi xuống quan sát anh và khẽ nói. Đến cơ hội ấy, anh bắt đầu nhắm đôi mắt đi xuôi.

Các các bạn ạ! giữa những ngày đen tối ấy, fan sống đề xuất sống kín thì cũng

đã đành một lẽ, còn tín đồ chết cũng bắt buộc chết bí mật nữa. Mộ của anh không

thể đắp cao lên được - tìm thấy mồ mả, bọn chúng sẽ đào lên với tìm ra dấu tích - cho

nên ngôi chiêu tập của anh là ngôi mộ bằng, cân đối như khía cạnh rừng vậy. Tôi lấy

dao khắc vào trong 1 gốc cây rừng cạnh vị trí anh nằm làm dấu mang lại dễ nhớ.

Sống như vậy và chết như thế, hỏi vậy làm sao mà chịu được? họ buộc

phải cố súng.

Sau khi có địa thế căn cứ khá an toàn, tín đồ nhà tôi có đến thăm. Tôi định giữ hộ cây

lược ngà về cho con cháu Thu. Mà lại chị Sáu và con cháu Thu không hề ở làng nữa.

Qua đều lần tố cộng, đa số trận càn, phần đông trận đốt làng mạc dồn dân của bọn

Mỹ, không tồn tại mấy năm mà lại làng nước tan tác đi những lắm. Mọi cá nhân đi mỗi

nơi chẳng ai được tin ai. Người nhà tôi bảo có những lúc nghe chị Sáu chạy lên Sài

Gòn, có những lúc lại nghe chị Sáu lại trở lại Đồng Tháp, chính vì như vậy mà tôi giữ lại mãi cây

lược của cháu.

Tôi cố kỉnh cây lược nhìn ngắm, lòng thấy bùi ngùi.

Trong thời gian đó tiếng sản phẩm công nghệ vẫn nổ giòn, và tôi lại muốn nhìn thấy được rõ cô giao liên -

người đang giữ sinh mạng của mình. Đêm ko tối, cũng không sáng, nền

trời tràn qua nhiều lớp mây mỏng, rải rác một vài chòm sao. Trời sáng to mờ

- Tôi chỉ thấy được được dáng người của cô giao liên, gương mặt như khá tròn

và một song mắt, đôi mắt của người con gái thật là khó tả. Chẳng phát âm cớ sao, từ

cái ánh nhìn ấy, tôi từ từ thấy một fan quen, thân quen lắm. Tôi nỗ lực nhớ, nhớ

không ra, tôi thấy bản thân lẩn thẩn.

Bỗng gồm tiếng kêu thất thanh:

- Máy bay !

- Máy cất cánh !

Xuồng lập tức chòng chành, như có fan định lao xuống, người nhốn nháo và

nhiều tiếng lao nhao lên:

- Tấp vào !

- Đâu?

- Đèn nó nghỉ ngơi phía sau kìa!

- Tấp vào, tấp vào. Bội nghịch lực!

Cô giao liên cho máy nổ bé dại dần, trở về sau một cơ hội rồi bảo:

- chưa phải đâu, sao trên trời kia mà.

Trong lúc mọi người đang lo, có tín đồ hoảng hốt, có người định nhảy đầm thì giọng

của cô bình tâm như vậy đó. Có người chưa thật tin, nhưng trước thái độ thản

nhiên của cô, mọi fan lại ngồi yên. "Sao bên trên trời kia mà", giọng nói nhỏ tuổi nhẹ

và ngọt ngào. Và cô lại mang lại máy nổ to.

Sau mấy ngày đi bộ, được ngồi trên chiếc xuồng lắp thêm thật là ưa thích thú. Nhưng

nghĩ đến máy bay, tôi lại thấy phiền. Tiếng vật dụng đuôi tôm nổ khổng lồ quá như át cả

tiếng vật dụng bay. May mà gặp cô giao liên bình tĩnh, cô nhưng mà rối, chắc hẳn có tín đồ đã

nhảy rồi, xuồng chắc hẳn cũng chìm mất. Tôi cụ không nghĩ gì khác, triệu tập lắng

nghe tiếng máy bay.

Xuồng bước đầu vào một quãng tởm trống, hai bên bờ không tồn tại một ngôi nhà,

xa xa một chòm tre, một lùm cây, 2 bên là cánh đồng hoang. Tôi nóng ruột

muốn mang đến xuồng lao nhanh hơn. Bên cạnh đó hiểu trung tâm trạng tôi, cô cho máy nổ

to. Sóng trước mũi xuống nổi lên kéo thành phần lớn đợt sóng dài, làm run rẩy

đám cỏ phía hai bên bờ, vỗ bập bềnh những giề bèo và những đám nghề(2) mọc

hoang.

Trong cơ hội mọi bạn đang im tâm, đang yêu thích ngồi trên chiếc xuồng lao

nhanh thì cô giao liên tắt đồ vật báo tin:

- sản phẩm công nghệ bay!

Cô vừa nói vừa tấp tiếp giáp lại bụi tre. Cái xuồng sau cũng tấp lại. Cụ thể là có

tiếng sản phẩm bay, tiếng cánh gió "lạch bạch" của đám trực thăng Mỹ. Tôi chẳng

biết cái lỗ mũi của cô ý thính đến cỡ nào, còn dòng tai của cô ý rõ là thính thật, tiếng

máy bay lẫn trong tiếng sản phẩm đuôi tôm, thật cạnh tranh nghe.

Xuồng chòng chành, có fan chới với ý muốn té:

- Nó còn xa lắm! - Cô trấn tĩnh công ty chúng tôi - những bác, các chú bước lên phân tán

mỏng, kiếm tìm núp vào địa điểm kín. Nếu như nó tất cả soi tới những bác, những chú nhớ chớ động

đậy - trong khi cô nói, bằng hữu khách đang vọt lên bờ hết rồi. Tôi là fan cuối

cùng. Tôi vừa tiến bước thì cô bảo:

- chưng cứ tại chỗ này đi. Xuồng ít người không sao!

Nếu một tín đồ nào khác bảo như vậy, tôi chắc chắn không nghe. Trước thái độ của

cô, ngồi cùng một dòng xuồng cùng với cô tôi thấy vững rộng ngồi trong công sự.

Đám trực thăng Mỹ từ trên đầu kinh soi lần lần tới, tiếng động cơ của nó rầm rộ,

như hàng chục chiếc tầu thủy đang chạy. Tia nắng ngọn đèn soi của nó mỗi

lúc một gần. Bọn Mỹ, ngụy thường xuyên đi ba chiếc, một chiếc tìm người, search mục

tiêu, còn hai dòng soi đèn thì bắn.

- mang lá cây đậy kín, đừng động bịt nhé! - Cô lại nói tôi.

Đó là lần thứ nhất tôi bị trực thăng soi, khi ngọn đèn của chính nó soi qua - loại thứ

ánh sáng chói lóa và tiếng cánh quạt đập trên đầu, tôi thấy xuồng bản thân rõ

quá, tôi thấy mẫu be dài, thấy các lỗ trống của bố lô dưới lớp lá ngụy trang,

thấy cỏ quặn lên như vào một cơn lốc, tôi nghĩ: "Thôi bị tiêu diệt rồi". Tôi rút vai

thu mình cho nhỏ lại. Như đoán được trung khu trạng của tôi, cô lại nhắc:

- Nó ko thấy rõ bản thân như bản thân thấy bản thân đâu!

Lần này, lời cô nói với tôi không công dụng nữa. Khoảnh khắc tôi lại ý muốn lao

xuống nước. Nhưng mà tôi kịp trấn tĩnh.

Rồi loại ánh sáng ma quỷ ấy xa dần với tiếng hộp động cơ rầm rộ mỗi một khi mỗi xa.

Đêm lại mờ mờ đi. Tôi vẫn ngồi im do còn lo nó cù trở lại. Cô giao liên nói

như yên ủi tôi:

- Nó làm coi dữ vậy, mà lại nó chẳng thấy đồ vật gi đâu. Miễn là mình bình tĩnh,

đừng động bịt - Đoạn cô nhìn ra cánh đồng, gọi đồng đội khách. Anh em có

người ướt nhem, vừa vậy quần áo, vừa chửi rủa. Xuồng lại nổ máy.

Quá nửa đêm, đoàn gửi lên đi dạo - shop chúng tôi đi men theo bờ mẫu, băng

qua cánh đồng, bờ mẫu khu vực bùn lầy, vị trí lồi lõm, chỗ nhầy nhụa, chúng tôi đi

sát sát vào nhau và hầu hết thay phiên nhau trượt xẻ vậy. - fan này đã lom

khom ngồi dậy, người khác lại đánh "ạch" vấp ngã xuống ruộng, bọn chúng tôi, dép

cầm tay, mò mẫn đi từng bước, cứ thế mà đi. Gần mang đến bờ sông, giao liên cho

chúng tôi giới hạn lại, phái trinh thám đi dính đường.

Hai trinh sát đi khoảng tầm hai mươi phút thì đụng biệt kích. Lần này lũ nó

không nằm phục trong đám sân vườn dọc bờ kinh, nó chồm ra bên ngoài ruộng. Súng

nổ tới tấp. Đạn rít veo véo qua đầu chúng tôi.

- nằm xuống! Cô giao liên chỉ định - Anh tứ dẫn khách đi, tôi ngơi nghỉ lại.

Chẳng phát âm sao, cơ hội đó tôi hy vọng kéo cô thuộc đi. Qua giọng cắt cử của cô,

tôi đoán cô là đội trưởng. Vừa nghe giờ đồng hồ cô, chú ý lại cô đã vụt chạy đâu rồi.

Đạn đan thành lưới rít qua đầu chúng tôi, rơi "chéo chéo" trên mặt ruộng,

khiến chúng tôi phải nằm dán fan vào bờ mẫu không vấn đề gì ngóc đầu lên được.

Trong thời điểm đó, phía bên trái, bỗng có rất nhiều tiếng "cạc bin" nổ. Mau lẹ đường

đạn bay về phía đó. Tôi đoán biết, cô giao liên đang chỉ đường đạn bay về

mình.

- Chạy ! - Anh Tư, người giao liên ra lệnh. Đoàn khách công ty chúng tôi liền vọt lên.

Tôi chưa phải là tín đồ dạn súng cho lắm, mà lại lúc đó, tôi ko thấy lo cho

mình nữa, tôi cứ nghĩ mang đến cô giao liên. Đoàn khách chúng tôi - ko hàng

ngũ, chạy bừa qua ruộng lúa, đâm trực tiếp ra ven cây, rồi quá qua sông.

Tiếng súng mỗi khi một dữ dội. Tôi nắm lắng nghe tiếng "cạc bin" của cô, nhưng

không tài nào nghe được, lòng cứ xôn xang.

Nhờ bao gồm tiếng súng biệt kích mà công ty chúng tôi đến rặng cây làng rất sớm. Anh em

bên tê trạm - trạm L. A, cũng vừa đến, không hẳn chờ lâu.

Đoàn tập đúng theo lại vào một đám dứa bị chất độc hại hóa học, tàu lá lơ thơ, trống

trải. Đoàn khách còn đầy đủ mặt, gồm một vài bạn bị mất dép, có tín đồ qua sông

bị trôi tía lô. Còn tôi, già nhưng mà hãy còn cứng. Tôi chả mất một món gì.

Ai cũng mệt nhọc mỏi, bằng hữu giao liên cho cửa hàng chúng tôi nằm nghỉ cho sáng. Gồm người

không rất cần phải mắc võng, cũng chẳng trải ni lông, nằm đồ xuống đất, lấy

bòng làm cho gối, ngáy pho pho. Còn tôi, vì nhiều nỗi, bắt buộc cứ lơ mơ. Tôi đang trên

đường về tỉnh nhà. Thôn nước đâu còn như xưa nữa. Tín đồ ta bị tránh nhà, bị dồn

vào những trại tập trung, rồi bạn ta lại phá ra, cả sân vườn tược cũng cầm đổi. Tôi

nghe nói vậy, tuy nhiên không thể hình dung ra được. Tôi cứ nhớ lại cảnh cũ. Nhớ

những lần trở về, nhớ cảnh chia ly của cha con anh Sáu nhưng mà cây lược tôi vẫn

còn duy trì đây. Trong lúc nghĩ miên man, đôi lúc tôi bất chợt nhớ đến đồng đội ở lại

chặn bầy biệt kích. độc nhất là cô giao liên. Chẳng phát âm cô bé và đồng đội giao liên

ra sao. Mệt quá tuyệt vời rồi tôi cũng thiếp đi...

Nghe đâu đây gồm tiếng chân đi, tiếng fan nói, tiếng mỉm cười đùa. Tôi đột nhiên tỉnh

dậy, thấy trời sẽ đâm mây ngang, màn tối như vén dần dần ra cánh đồng. Tôi thấy

một team người, chẳng nghe họ nói gì, mà lại biết là họ sẽ kể lại những

chuyện sôi nổi. Cùng tôi quan sát thấy, cô giao liên, quần áo cô bùn đất bê tha và

đẫm ướt. Ráng là bọn họ về kịp rồi.

Tôi vừa mang đến họ cũng vừa chìa tay ra. Bây giờ tôi mới nhìn thấy rõ cô. Cô vừa chặn

địch, vừa bước thoát ra khỏi chỗ gian nguy mà khía cạnh cứ phơi phới. Tuy nhiên nước da cô

bị rám nắng, tôi trông cô không thực sự hai mươi tuổi. Con gái hai mươi tuổi

không thể có cặp mắt trong sạch như thế, cùng cô mới ngây thơ có tác dụng sao, cô vẫn

còn đeo bông tòn ten, cô đi dần dần về phía tôi, tôi bỗng ước ao tỏ lòng mến phục

của tôi so với cô, cả lòng cảm ơn nữa. Nhưng dễ thường lại nói như vậy, tôi mỉm

cười kính chào cô và làm cho quen:

- Này cháu. Bác bỏ lo cho cháu quá! cháu thứ mấy?

- Dạ con cháu thứ hai.

- Sao bác lại nghe có người kêu cháu là chị út? chắc chắn là cháu đã có...

- Dạ không! - Cô giao liên chận lời nói của tôi lại - cháu vừa sản phẩm công nghệ hai vừa lắp thêm út

vì con cháu là nhỏ một mà!

- con cháu là bạn ở thôn nào nhưng mà sao bác bỏ thấy thân quen quen.

- Dạ cháu ở cù Lao Giêng!

Nghe mang đến tên làng, tôi chợt giật mình. Quan sát cái đôi mắt cô bé, ngực tôi bỗng

phập phồng, và như tất cả linh tính, tôi tức thời hỏi lại, hỏi dồn dập:

- gồm phải tảo Lao Giêng, quận Chợ Mới, thức giấc Long Châu Sa ko vậy cháu?

- Dạ phải.

- con cháu tên gì?

- con cháu tên Thu.

- Thu à? Tôi lặp lại và ngạc nhiên .

Tôi lặp bặp hỏi tiếp:

- bao gồm phải bố cháu là Sáu, má con cháu là Bình cần không?

Cô nhỏ nhắn kinh ngạc cho nỗi không nói được nữa, nó mở tròn mắt nhìn khắp người

tôi. Trong những lúc đó, anh em giao liên trạm L.A. Kêu khách chuẩn bị lên đường.

Nhưng tôi chẳng để ý cũng chẳng mong mỏi nghe, tôi quay trở về và bảo:

- hóng tôi một chút.

Tôi quay trở về cô bé. Cả hai người vẫn còn đấy ngạc nhiên. Cô bé bỏng vẫn tròn mắt nhìn

tôi, đúng, đúng, chính xác là đôi đôi mắt của con cháu. Tôi thì thầm nghĩ, cùng bảo:

- gồm phải không cháu?

- Dạ... Sao bác bỏ biết?

Tôi cố gắng nén xúc động dẫu vậy cũng lặp bặp nói lại:

- chưng là bác ba đây này. Cháu gồm còn nhớ lúc bố cháu đi, cha cháu tất cả hứa mua

cho con cháu cây lược không?

Cô cháu khe khẽ gật đầu: "Dạ nhớ, dạ nhớ".

Các chúng ta ạ! Trong kháng chiến bao hàm cuộc chạm chán gỡ thực tâm cờ! Tôi vừa nhìn

cháu, vừa móc túi lôi ra cây lược.

- cha cháu gửi cho con cháu cây lược ngà này đây. Cây lược này do tía cháu làm.

Đôi mắt của con cháu lại lớn tròn hơn, phương diện xúc động mang đến thẫn thờ. Cháu đưa tay

nhận cây lược. Cây lược như đánh thức kỷ niệm ngày phân chia tay, ngực con cháu phập

phồng. Thấy cháu nhìn nhìn cây lược, tim tôi bỗng nhiên nhói đau. Tôi biết cháu

đang bàng hoàng trước niềm hạnh phúc bất ngờ, tôi không muốn làm gì xao động

đến niềm hạnh phúc của cháu, tôi thấy rất cần phải nói dối:

- cha cháu vẫn khoẻ, ba cháu không về được, đề nghị gởi mang lại bác.

Cháu Thu ngay tức thì chớp góc nhìn tôi, môi mấp sản phẩm run run:

- có thể là chưng lầm, cây lược này không phải của cha cháu.

Tôi đâm ra thất vọng, hoang mang lo lắng nữa, tôi hỏi lại:

- bố cháu thương hiệu Sáu, má con cháu tên Bình phải không?

- Dạ yêu cầu - trong khi cháu muốn khóc, mắt con cháu đỏ hoe nhưng nắm nén cùng nói:

- Nếu con cháu không lầm thì chắc chưng sợ cháu buồn nên bác nói che cháu. Cháu

biết cha cháu chết rồi. - cháu chớp mắt, hai giọt lệ ứa ra, vỡ vạc tràn qua hai con mắt -

Cháu chịu đựng đựng được, chưng đừng ngại, cháu nghe tin ba cháu chết đã nhị năm

rồi, kế tiếp thì cháu xin má con cháu đi giao liên...

Cháu còn mong muốn nói gì nữa, tuy thế giọng bị tắc nghẹn đầu cúi xuống, mái tóc

khẽ run run. Còn tôi , tôi lỡ nói dối, nên chẳng biết cụ nào nữa, đành im lặng.

Trong lúc đó, bằng hữu trong đoàn táo bị cắn dở tác điện thoại tư vấn tôi, giục tôi đi. Tất yêu nán lại

được nữa, tôi đành cần vội xoàn hỏi xin con cháu địa chỉ, hỏi thăm qua bà mẹ cháu và

bà con.

Nỗi mừng gặp gỡ gỡ bất thần khiến tôi không hết bàng hoàng thì lại đề xuất chia tay.

Nhìn cháu tôi bỗng buột miệng nói:

- Thôi, ba đi nghe con!

Tôi ko nghe cháu đáp lại, chỉ thấy đôi môi tái nhợt của con cháu mấp máy.

Đi được một quãng xa quan sát lại, tôi thấy cháu cố kỉnh đi theo tôi một quãng đường.

Cháu dừng lại trên bờ mẫu mọi đợt sóng lúa xanh nhỏ tuổi nối đuôi nhau dập

dờn như chạy cho vỗ về cháu. Sau lưng cháu là đám dừa bị độc hại hóa học

mà tàu lá chỉ với những cọng thô như những chiếc xương cá đẩy đà treo

lủng lẳng, đọt non vừa bắt đầu đâm lên, xa trông như 1 rừng gươm.

Lúc phân tách tay, tôi ko nghe cháu gọi tôi là ba. Nhưng số đông lúc ở một

mình, ghi nhớ lại thì tôi nghe tiếng hotline "ba" của cháu, với tiếng "ba" như vang lên

từ trong tâm tôi.

1966

NGUYễN quang quẻ SáNG

______________

(1) Dây xích.

(2) Một một số loại cây mọc từng cụm, lá như dong riềng.

Vào một đêm trời sáng trăng suông, trong một ngôi nhà nhỏ, giữa Tháp Mười

mà phổ biến quanh nước đang lên đầy, nói mang lại đúng đây là cái trạm của đường dây

giao thông, nhà bé dại nhưng tín đồ lại đông. Chưa đến chuyến đi, shop chúng tôi còn

phải đợi. Ban ngày, công ty chúng tôi chẳng biết đi đâu, hết nằm lại ngồi, có lúc thấy

cuồng chân, thật tù đọng túng, nhưng lại sở hữu cái thú bù lại là thọc đề xuất câu thoát ra khỏi nhà

để câu cá. Ngày câu cá vẫn đủ ăn rồi, đêm không có bất kì ai muốn câu nữa. Trong lúc

nhàn rỗi ấy, chúng tôi thường hay kể chuyện. Cùng tôi nghe mẩu chuyện này của

một đồng minh già đề cập lại. Ông vốn là tín đồ hay kể chuyện - các nhất là

chuyện tiếu lâm, gồm cả tiếu lâm binh đao nữa, chuyện nào cũng làm cho

chúng tôi mỉm cười lăn cười bò. Trước khi kể, bao giờ ông cũng cười cợt mỉm, khía cạnh trở

nên hóm hỉnh, chính xác là ông lão bao gồm duyên già. Nhưng hôm ấy ông đâm ra khác

thường. Ông già kể mà lại vẫn ngồi im, đầu khá cúi xuống, trầm lặng, mặt

ngước quan sát ra mênh mông. Chắc là 1 chuyện cảm động, shop chúng tôi đoán như

vậy cùng không đùa nữa. Bên ngoài, một cơn gió ù ù thổi tới. Cái trạm này - một

ngôi nhà chứa chen vào thân một chòm cây giữa khu rừng tràm thưa, mỗi khi có

một cơn gió, sóng nối nhau đập vào tàn cây, bên lại rung lên với lắc lư như một

con thuyền đang đùa vơi giữa biển. Sóng đập túc tắc vào các chòm cây. Đàn

cò đứng ngủ ko yên, một vài bé vỗ cánh cất cánh chấp chới. Sóng gió như

nhắc nhở ông điều gì, ông nghiêng tai lắng nghe. Lúc cơn gió thổi qua, mặt

nước trở lại yên lặng, ông bắt đầu ngẩng lên mà nói. Ông nói với chúng tôi mà như

nói đối với cả trời nước vậy, ông không chú ý vào chúng tôi mà quan sát ra biển khơi nước,

chân trời và các vì sao.

- Chuyện xảy ra cách đó đã hơn một năm rồi, mà các lần nhớ lại, tôi cứ bàng

hoàng như vừa thấy một giấc mơ - Ông mở màn với giọng trầm đục: - Hôm đó,

tôi đi tự trạm N.G. đến L.A. Khi mẫu xuồng lắp thêm đuôi tôm vừa xô ra bến thì

chúng tôi ai ai cũng muốn biết người lái ấy là ai. Không hẳn tò tìm mà nên phải

biết. Chính vì trước lúc đi, người trạm trưởng có report với công ty chúng tôi đó là một

đoạn đường dài, một đoạn đi xuồng máy, một quãng đi bộ, đi xuồng dễ gặp gỡ trực

thăng soi, đi dạo thì dễ gặp biệt kích. Gặp trực thăng soi, bằng hữu phải bình tĩnh,

không được nhốn nháo, ko được auto mà phải hoàn hảo tuân theo sự

điều khiển của fan lái. Nói như vậy tức là sinh mạng mình nên hoàn

toàn phó thác cho những người cầm lái ấy bao gồm phải không các bạn? cho nên, tôi cần

nhìn, cần phải biết rõ tín đồ đang nỗ lực giữ bào thai mình. Mà lại trời đã tối rồi, tôi

chỉ thấy đó là một cô gái người mảnh khảnh, vai mang cây "cạc-bin" bá xếp

của Mỹ, đầu chít khăn, dáng vẻ điệu gọn gàng gàng.

Trước đó, tôi có được nghe tiếng đồn trạm này có một cô giao liên rất thông

minh. Một hôm cô dẫn một đoàn khách sắp sửa qua sông, cô để khách dừng lại

ngoài ruộng xa. Cô cùng một anh giao liên nữa tiến trước dọn đường. Đến vườn

cây bờ sông, cô thấy tôi đã lọt vào ổ phục kích của địch. Cơ mà cô không

bối rối. Cô vừa gọi người bạn của chính bản thân mình vừa nói, cô thế ý nói khủng cho bọn địch

nghe: "Tình hình yên, không có gì, anh trở về dẫn khách đi, còn tôi lịch sự sông

lắc xuồng lấy qua". Trong câu nói ấy tất cả ám hiệu. Anh giao liên ngay tức thì quay lại,

êm ái đưa khách bọc qua ngả khác, quá sông từ thời điểm cách đó độ một vài cây số. Còn

cô ta, trước khi qua sông cô còn gài lại nhì trái lựu đạn. Cô qua sông, thế là

thoát. Còn đám biệt kích kia, bầy nó tưởng thật, định hốt cả một đoàn khách,

nên chẳng dám rục rịch, nhưng mà cứ chờ. Ngóng mãi, bầy nó biết, nó nguyền rủa nhau,

trong thời điểm lục đục kéo về lớ quớ cầm nào lại vấp váp cả nhị quả lựu đạn gài, rụng hết

mấy mạng. Qua chuyện đó, fan ta thêm thắt rằng cô giao liên ấy tất cả cái mũi

rất thính, cô cần sử dụng mũi nhằm nghe hương thơm địch và rất có thể phân biệt được thằng nào là

Mỹ, thằng như thế nào là ngụy nữa.

Tôi nghĩ, nếu người nữ giới giao liên ấy là cô đang lái mẫu xuồng đồ vật này thì

mình không tới nỗi lo lắm. Tôi mong muốn hỏi tuy thế thấy không tiện cần đành

phải nói khéo:

- sinh sống trạm này có mấy cháu cô gái vậy hở cháu?

- Dạ một chị là chị nuôi với con cháu nữa là hai.

Vậy là cô cô gái giao liên này rồi, tôi cảm giác mừng. Nghe giọng cô nói, tôi đoán

cô nhỏ bé độ mười tám hai mươi là cùng. Tôi cảm giác mến, muốn hỏi thêm nhưng

thấy cô đang lom khom quấn dây vào bánh trớn yêu cầu lại thôi. Quấn dây vào

bánh trớn xong, cô đứng trực tiếp người, quay lại nói với xuồng sau:

- Tôi đi trước nhé!

Mấy anh giao liên xuồng sau nhao lên:

- Thôi chị hai đi trước đi.

- Chị út đi mạnh tốt nhá!

Người call chị Hai, bạn gọi chị út, chưa biết cô thật thiết bị mấy.

Cô đáp lại mấy câu láu lỉnh, gọi mấy chú giao liên là em rồi quay trở lại chúng tôi,

hạ giọng rất là lễ phép:

- những bác, các chú, những anh bao gồm gì đặc biệt nên để trong túi áo, hoặc để trong

một loại gói riêng. Lỡ gặp trực thăng phun hoặc biệt kích thì vật quý không bị

mất, bị cháy.

Cô báo cho công ty chúng tôi những điều ko may rất có thể xảy ra nhưng giọng nói lại

dịu dàng - đáng yêu và dễ thương nữa - khác hẳn với giọng nói căng thẳng của ông trạm

trưởng, bắt buộc tôi thấy không lo ngại lắm. Nói xong, cô khom lưng, lag máy. Xuồng

rung lên theo tiếng trang bị nổ giòn, từ từ bóc tách ra khỏi vòm cây rậm, rồi rào rào

lướt tới. Gió thổi mát cả người, mát cho từng chân tóc. Nghe cô dặn, anh em

khách lúi quắp mở bòng. Còn tôi, tôi bao gồm cái gì quý kế bên giấy tờ, tiền ăn đường

đã nhằm sẵn trong túi? Tôi tự dưng nhớ cho tới cây lược ngà nhỏ. Tôi tức khắc mở bòng, mò

lấy cây lược, cho vô túi nhái đựng giấy tờ, bỏ vào túi ngực, rồi cài đặt kim tây lại

thật cẩn thận.

Các bạn! những lần nhìn thấy cây lược ngà bé dại ấy là các lần tôi do dự và

ngậm ngùi. Trong cuộc sống kháng chiến của tôi, tôi tận mắt chứng kiến không biết bao

nhiêu cuộc phân tách tay, nhưng không bao giờ, tôi bị xúc đụng như lần ấy. Trong

những ngày hoà bình vừa lập lại, tôi cùng trở lại thăm quê cùng với một người bạn. Nhà

chúng tôi nghỉ ngơi cạnh nhau ngay sát vàm kinh nhỏ dại đổ ra sông Cửu Long. Chúng tôi cùng

thoát ly đi phòng chiến, đầu xuân năm mới 1946, sau thời điểm tỉnh bên bị chiếm. Dịp đi, đứa

con gái đầu lòng của anh ấy - với cũng là người con duy tốt nhất của anh, chưa đầy một

tuổi. Anh thứ sáu và cũng tên là Sáu. Suốt mấy năm chống chiến, chị Sáu có

đến thăm anh mấy lần. Lần làm sao anh cũng bảo chị đưa bé đến. Nhưng loại cảnh

đi thăm chồng ở chiến trường miền Đông không đối chọi giản. Chị không dám đưa

con qua rừng. Nghe chị nói tất cả lý anh ko trách được. Anh chỉ thấy nhỏ qua

tấm hình ảnh nhỏ thôi. Đến cơ hội được về, loại tình người phụ vương cứ ói nao trong người

anh. Xuồng vào bến, thấy một đứa nhỏ nhắn độ tám tuổi tóc cắt ngang vai, mang quần

đen, áo bông đỏ đang chơi nhà chòi dưới bóng mát xoài trước sảnh nhà, đoán

biết là con, cần yếu chờ xuồng cặp lại bến, anh nhũn nhặn chân nhảy thót lên, xô

chiếc xuồng tạt ra, khiến tôi bị chới với. Anh cách vội quà với hồ hết bước

dài, rồi tạm dừng kêu to:

- Thu! Con.

Vừa lúc ấy, tôi đã đi đến gần anh. Với lòng ý muốn nhớ của anh, kiên cố anh nghĩ

rằng, bé anh vẫn chạy xô vào lòng anh, đang ôm chặt lấy cổ anh. Anh vừa bước,

vừa khom fan đưa tay đón chờ. Nghe gọi, con bé nhỏ giật mình, tròn đôi mắt nhìn.

Nó ngơ ngác, kỳ lạ lùng. Còn anh, anh ko ghìm nổi xúc động. Mỗi lần bị xúc

động, vết thẹo dài bên má nên lại đỏ ửng lên, giần giật, trông rất dễ dàng sợ. Với vẻ

xúc cồn ấy và hai tay vẫn mang lại phía trước, anh chầm chậm cách tới, giọng

lặp bặp run run:

- tía đây con!

- tía đây con!

Con bé bỏng thấy kỳ lạ quá, nó chớp mắt nhìn tôi như ý muốn hỏi đó là ai, mặt nó bỗng

tái đi, rồi vụt chạy với kêu thét lên: "Má! Má". Còn anh, anh đứng sững lại đó,

nhìn theo con, nỗi khổ cực khiến khía cạnh anh sầm lại trông thật xứng đáng thương, và

hai tay buông xuống như bị gãy.

Vì đường xa, công ty chúng tôi ở bên được có cha ngày. Trong bố ngày ngắn ngủi đó,

con bé xíu không kịp phân biệt anh là cha. Đêm nó không cho anh ngủ với chị. Con

bé tính khí thật không vừa, nó tuột xuống giường, đứng dưới khu đất chồm lên, nắm

tay anh kéo ra. Kéo ko được, nó kê miệng cắn. Cho tới ngày đi, tay anh

vẫn còn hằn sâu phần nhiều dấu răng của con. Suốt ngày anh chẳng đi đâu xa, lúc

nào cũng che chở con. Tuy thế càng che chở con nhỏ bé càng đẩy ra. Anh mong mỏi được

nghe một giờ "ba" của con bé, nhưng con nhỏ bé chẳng bao giờ chịu gọi. Nghe

mẹ nó bảo gọi cha vào nạp năng lượng cơm thì nó bảo lại:

- Thì má cứ kêu đi.

Mẹ nó đâm nổi giận, quơ đũa phòng bếp dọa đánh, nó nên gọi tuy nhiên lại nói trổng:

- Vô ăn cơm!

Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, hóng nó call "ba vô nạp năng lượng cơm". Nhỏ bé

cứ đứng trong phòng bếp nói vọng ra:

- cơm đã chín rồi! - Anh cũng không quay lại. Con bé bỏng bực quá, trở về mẹ và

bảo:

- nhỏ kêu rồi mà người ta không nghe.

Anh quay lại nhìn nhỏ vừa khẽ khước từ vừa cười. Chắc rằng vì khổ tâm đến nỗi

không khóc được, nên anh nên cười vậy thôi. Bữa sau, sẽ nấu cơm thì mẹ

nó chạy đi download thức ăn. Chị em nó dặn, trong nhà có gì phải thì gọi ba giúp cho. Nó

không nói ko rằng, cứ lui cui bên dưới bếp. Nghe nồi cơm sôi, nó giở nắp, lấy

đũa nhà bếp sơ qua - nồi cơm hơi to, nhắm bắt buộc nhắc xuống nhằm chắt nước

được, cho lúc kia nó mới nhìn lên anh Sáu. Tôi nghĩ về thầm, con bé bỏng đang bị dồn

vào chũm bí, vững chắc nó bắt buộc gọi cha thôi. Nó quan sát dáo dác một thời gian rồi kêu lên:

- cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái! - Nó cũng lại nói trổng.

Tôi công bố mở đường đến nó:

- Cháu yêu cầu gọi "ba chắt nước giùm con", bắt buộc nói như vậy.

Nó như không suy nghĩ câu nói của tôi, nó lại kêu lên:

- cơm trắng sôi rồi, nhão bây giờ!

Anh Sáu cứ vẫn ngồi im. Tôi dọa nó:

- Cơm mà nhão, má con cháu về nắm nào cũng trở thành đòn. Sao cháu không gọi bố cháu.

Cháu nói một tiếng "ba" không được sao?

Lúc đó nồi cơm trắng sôi lên sùng sục. Nó hơi sợ, nó nhìn xuống, vẻ suy nghĩ ngợi, nhắc

không nổi, nó lại nhìn lên. Tiếng cơm sôi như thúc giục nó. Nó nhăn nhó muốn

khóc. Nó quan sát nồi cơm, rồi chú ý lên chúng tôi. Thấy nó bồn chồn tôi vừa tội

nghiệp vừa bi thiết cười, nghĩ cứng cáp thế nào cũng chịu thua. Nó loay hoay rồi

nhón gót lấy loại vá múc ra từng vá nước, miệng lẩm bẩm điều gì ko rõ. Con

bé đáo để thật.

Trong bữa ăn đó, anh Sáu gắp một chiếc trứng cá to quà để vào cái chén nó.

Nó liền đem đũa xoi vào chén, để đó rồi đột ngột hất cái trứng ra, cơm văng

tung tóe cả mâm. Giận quá và không kịp suy nghĩ, anh vung tay tiến công vào

mông nó và hét lên:

- Sao mi cứng đầu quá vậy, hả?

Tôi tưởng con bé lăn ra khóc, sẽ giãy, đã đạp đổ cả mâm cơm, hoặc sẽ chạy vụt

đi. Mà lại không, nó ngồi im, đầu cúi gằm xuống. Nghĩ núm nào nó cố gắng đũa,

gắp lại cái trứng cá nhằm vào chén, rồi âm thầm lặng lẽ đứng dậy, bước ra khỏi mâm.

Xuống bến, nó khiêu vũ xuống xuồng, mở lòi tói (1) cố tạo cho dây lòi tói khua rổn rảng, khua thiệt to, rồi lấy dầm tập bơi qua sông. Nó quý phái qua nhà ngoại, mách nhau với ngoại với khóc ở bên ấy - chiều đó, chị em nó quý phái dỗ dành mấy nó cũng không về. Tương lai anh Sáu đề xuất đi, sẽ là đêm ở đầu cuối của hai anh chị, chị cũng không thích bắt nó về.

Sáng hôm sau, bà bé bên nội, mặt ngoại đến rất nhiều - Cả con nhỏ bé cũng theo

ngoại nó về. Anh Sáu yêu cầu lo tiếp khách, anh như không để ý đến con nữa.

Còn chị Sáu thì lo chuẩn bị đồ đạc mang lại chồng, chị lo xếp từng loại áo, gói

ghém đồ vật vụn vặt vào loại túi nhỏ, chị cứ lúi húi bên chiếc ba lô. Con nhỏ xíu như

bị quăng quật rơi, thời điểm đứng vào góc nhà, thời gian đứng tựa cửa ngõ và cứ chú ý mọi fan đang

vây quanh ba nó. Vẻ phương diện của nó bao gồm cái gì khá khác, nó không ngang bướng hay

nhăn mày cau tất cả nữa, vẻ phương diện nó sầm lại bi ai rầu, loại vẻ bi thương trên gương mặt

ngây thơ của con nhỏ nhắn trông rất dễ thương. Với song mi dài uốn cong, với như

không khi nào chớp, đôi mắt nó như khổng lồ hơn, cái nhìn của nó không ngơ ngác,

không kỳ lạ lùng, nó chú ý với vẻ suy nghĩ ngợi sâu xa.

Đến lúc chia tay, mang bố lô lên vai, sau thời điểm bắt tay hết đa số người, anh Sáu

mới đưa góc nhìn con, thấy nó đứng trong góc nhà.

Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy lên

lại vứt chạy, đề xuất anh chỉ đứng quan sát nó. Anh quan sát nó với hai con mắt trìu quí lẫn

buồn rầu. Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé xíu bỗng xôn xao.

-Thôi! ba đi nghe con! - Anh Sáu khe khẽ nói.

Chúng tôi, mọi người - tất cả anh, số đông tưởng con nhỏ nhắn sẽ đứng yên kia thôi.

Nhưng thật kỳ lạ lùng, mang lại lúc ấy, tình thân phụ con như bỗng nổi lên trong tín đồ nó,

trong lúc không ai ngờ mang đến thì nó bỗng nhiên kêu thét lên:

-Ba... A... A... Ba!

Tiếng kêu của chính nó như giờ đồng hồ xé, xé sự im thin thít và xé cả ruột gan mọi người,

nghe thật xót xa. Đó là giờ đồng hồ "Ba" mà nó gắng đè nén trong từng nào năm, tiếng

"Ba" như tan vỡ tung ra từ lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một

con sóc, nó chạy thót lên và dang nhì tay ôm chặt đem cổ bố nó.

Nó vừa ôm chặt rước cổ cha nó vừa nói trong tiếng khóc:

-Ba! không cho ba đi nữa! Ba ở trong nhà với con!

Ba nó bế nó lên - nó hôn ba nó thuộc khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai với hôn

cả dấu thẹo dài mặt má của cha nó nữa.

Trong thời điểm đó, ngoại nó mang đến tôi biết, đêm qua, bà đã khám phá được vì sao nó

không chịu nhận bố nó. Bà hỏi:

-Ba con, sao con không nhận?

-Không phải - vẫn nằm cơ mà nó cũng giẫy lên.

-Sao bé biết là ko phải? ba con đi lâu, con quên rồi chứ gì?

-Ba không giống, dòng hình bố chụp với má,

- Sao không giống, đi lâu, cha con già hơn trước thôi.

-Cũng chưa hẳn già, mặt bố con không tồn tại cái thẹo xung quanh như vậy.

à ra vậy, bây chừ bà new biết. Vấp ngã ra nó không sở hữu và nhận ba nó vày là dòng vết thẹo, và

bà nó mang đến biết, ba nó đi đánh Tây bị Tây bắn bị thương - bà nói lại tội trạng mấy

thằng Tây sinh sống đồn đầu vàm mang lại nó nhớ. Nghe bà đề cập nó ở im, lăn lộn với thỉnh

thoảng lại thở nhiều năm như bạn lớn. Sáng hôm sau, nó lại bảo ngoại gửi nó về. Nó

vừa nhận thấy thì tía nó đã đến lúc phải đi rồi.

Trong lúc đó, nó vẫn ôm chặt lấy tía nó. Không ghìm được xúc đụng và không

muốn cho con thấy bản thân khóc, anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau

nước mắt, rồi hôn lên mái đầu con:

-Ba đi rồi tía về cùng với con.

-Không! - Con nhỏ bé hét lên, nhì tay nó xiết chặt mang cổ, chắc nó nghĩ hai tay

không thể giữ được cha nó, nó dang cả nhị chân rồi câu chặt lấy bố nó, và đôi

vai bé dại bé của chính nó run run.

Nhìn cảnh ấy, bà con bao quanh có fan không cố được nước mắt, còn tôi

bỗng thấy không thở được như gồm bàn tay ai núm lấy trái tim tôi. Tôi chợt nảy ra ý

nghĩ, mong muốn bảo anh nghỉ ngơi lại vài ba hôm. Tuy thế thật khó, bọn chúng tôi chưa biết mình sẽ

đi tập trung hay sống lại. Công ty chúng tôi cần về đúng ngày, dìm lệnh để kịp chuẩn bị.

Thế là mang lại lúc cần đi rồi, mọi bạn phải xúm lại vuốt ve nó, mẹ nó bảo:

-Thu! Để tía con đi. Thống tốt nhất rồi ba con về.

Bà nước ngoài nó vừa vuốt tóc nó vừa dỗ:

-Cháu của ngoại tốt lắm mà! cháu để tía cháu đi rồi ba sẽ download về mang lại cháu

một cây lược.

Xem thêm: Tổng Hợp Các Phím Tắt Trong Photoshop Cs6 (Phần 1), Tổng Hợp Phím Tắt Photoshop Đầy Đủ Nhất

Con bé bỏng lại ôm chầm ba nó một đợt tiếp nhữa và mếu máo:

-Ba về! tía mua cho bé một cây lược nghe ba! - Nó nói trong giờ nấc, vừa

nói vừa khoan thai tuột xuống.

Sau kia hai cửa hàng chúng tôi trở lại miền Đông. Chúng tôi là cán cỗ đoàn thể, bọn chúng tôi

không đi tập kết. Từ năm năm mươi tư đến năm mươi tám, năm mươi chín và

những năm khó khăn, chúng ta đã biết rồi. Về các bước và đời sống ở rừng, tôi

có thể kể cho đến sáng, bao gồm đêm bị biệt kích vây bắt đến ba lần, gồm ngày không

gạo ăn, ăn uống toàn là bắp, nhưng mà thôi, sẽ là chuyện khác. Tôi xin quay trở về mối tình

cha con của khách hàng tôi. Những đêm rừng, nằm ở võng mắc chỉ thấy